MitraClip, mitral kapak yetersizliğini azaltmak için kullanılan mitral transkateter uçtan uca onarım (M-TEER) sistemlerinden biridir. İşlemde doğal kapak çıkarılmaz. Kasık toplardamarından ilerletilen kateterle, uygun mitral kapak yaprakçıkları birbirine yaklaştırılır; amaç kapağın kapanmasını iyileştirerek geriye kaçan kanı azaltmaktır.[1–3]
Mitral kapak yetersizliği nedir?
Mitral kapak, kalbin sol kulakçığı ile sol karıncığı arasındadır. Kapak yaprakçıkları tam kapanmadığında kanın bir bölümü kalbin pompalama evresinde geriye kaçar; buna mitral yetersizliği veya mitral regürjitasyon denir.
Görülebilen yakınmalar şunlardır:
- Eforla nefes darlığı
- Çabuk yorulma ve günlük kapasitede azalma
- Yatar durumda veya geceleri artan nefes darlığı
- Bacaklarda şişlik
- Çarpıntı
- Kalp yetersizliği nedeniyle tekrarlayan hastane başvuruları
Bu belirtiler yalnız mitral yetersizliğine özgü değildir. Yakınmaların kapak kaçağı, kalp yetersizliği, ritim bozukluğu, akciğer hastalığı veya başka nedenlerle ilişkisi birlikte değerlendirilir.[1,2]
Primer ve sekonder mitral yetersizliği neden ayrılır?
Primer mitral yetersizliğinde sorun kapak yaprakçığı, kirişçikler veya kapağın diğer yapılarındadır; dejeneratif prolapsus ve flail yaprakçık örneklerdir. Uygun ameliyat adayında, kalıcı onarım bekleniyorsa cerrahi mitral kapak onarımı temel tedavidir.[1]
Sekonder mitral yetersizliğinde yaprakçıklar başlangıçta yapısal olarak normal olabilir; kalbin sol karıncığının veya sol kulakçığının genişlemesi kapağın kapanma geometrisini bozar. Özellikle ventriküler sekonder mitral yetersizliğinde, işlem düşünülmeden önce kalp yetersizliği ilaçları ve gerekiyorsa kardiyak yeniden senkronizasyon tedavisi optimize edilir.[1,2]
M-TEER ve MitraClip aynı şey midir?
M-TEER işlemin genel adıdır. MitraClip ise bu işlemi yapmak için kullanılan cihaz sistemlerinden biridir. PASCAL da aynı temel onarım yaklaşımını kullanan farklı bir sistemdir. M-TEER ile transkateter mitral kapak değişimi (TMVR/TMVI) aynı işlem değildir: M-TEER doğal kapağı yaklaştırarak onarır; kapak değişiminde yeni bir protez kapak yerleştirilir.
“Mitral kapak mandallama” ifadesi halk arasında kullanılabilir; ancak cihazın bir ev tipi mandal gibi düşünülmesi yanıltıcıdır. İşlem, ayrıntılı ekokardiyografik ölçüm ve gerçek zamanlı görüntüleme gerektiren karmaşık bir yapısal kalp girişimidir.
MitraClip kimlerde değerlendirilir?
Primer mitral yetersizliğinde
2025 ESC/EACTS kılavuzuna göre cerrahi onarım, uygun ve ameliyat edilebilir ağır primer mitral yetersizliği hastalarında tercih edilen yöntemdir. M-TEER; yakınmaları süren, anatomisi uygun ve Kalp Ekibi tarafından ameliyat riski yüksek veya ameliyat edilemez kabul edilen seçilmiş hastalarda değerlendirilir.[1]
Ventriküler sekonder mitral yetersizliğinde
Önce kılavuza uygun kalp yetersizliği tedavisi, tolere edilen dozlara kadar düzenlenir; gerekiyorsa CRT değerlendirilir. Buna rağmen yakınmaları ve ağır kaçak devam eden seçilmiş hastalarda M-TEER düşünülebilir.[1,2]
2025 ESC/EACTS kılavuzunda klinik yarar olasılığıyla ilişkili başlıklar arasında şunlar bulunur:[1]
- M-TEER için uygun kapak anatomisi
- NYHA sınıf II veya üzeri yakınma
- Sol karıncık ejeksiyon fraksiyonu yüzde 20–50
- Sol karıncık sistol sonu çapı 70 mm veya altında
- Son bir yılda kalp yetersizliği yatışı veya yükselmiş natriüretik peptitler
- Sistolik pulmoner arter basıncının 70 mmHg veya altında olması
- İleri sağ kalp yetersizliği, son evre kalp yetersizliği veya başka ağır kapak hastalığı gibi yararı sınırlayabilecek durumların bulunmaması
Bu ölçütler kendi kendine uygunluk testi değildir. Bir ölçütün karşılanması işlemi zorunlu kılmaz; karşılanmaması da tek başına bütün seçenekleri kapatmaz. Kalp Ekibi toplam klinik tabloyu değerlendirir.
MitraClip öncesi değerlendirme nasıl yapılır?
Transtorasik ekokardiyografi
Kalp boşluklarının boyutu, pompa gücü, mitral kaçağın mekanizması ve şiddeti, akciğer basıncı ve diğer kapaklar değerlendirilir. Tek bir ölçüm yerine çok parametreli inceleme gerekir.[1]
Transözofageal ekokardiyografi
Yemek borusundan yapılan ekokardiyografi, yaprakçıkların uzunluğu ve hareketi, prolapsus veya flail alanı, koaptasyon, kalsiyum, jetlerin yeri, mitral kapak alanı ve başlangıç gradyanı hakkında ayrıntı verir. Aynı yöntem işlem sırasında cihazın yönlendirilmesinde de kullanılır.[1,3]
Kalp yetersizliği ve genel durum değerlendirmesi
İlaçların tolere edilen düzeye ulaşıp ulaşmadığı, ritim, böbrek ve akciğer fonksiyonu, kırılganlık, yaşam beklentisi, koroner damar hastalığı ve başka bir kalp girişimi gereksinimi değerlendirilir. Amaç yalnız cihazın takılabilir olup olmadığını değil, işlemin hastaya anlamlı katkı sağlayıp sağlamayacağını belirlemektir.[1,2]
MitraClip işlemi nasıl yapılır?
İşlemin ayrıntıları anatomi ve merkez protokolüne göre değişir. Genel akış şöyledir:
- Hasta işlem öncesinde tekrar değerlendirilir; ilaç, açlık ve anestezi planı açıklanır.
- Kasık toplardamarına damar yolu açılır.
- Kateter, kalbin sağ kulakçığından sol kulakçığına kontrollü bir geçişle ilerletilir.
- Teslim sistemi transözofageal ekokardiyografi ve floroskopi eşliğinde mitral kapağa yönlendirilir.
- Uygun yaprakçık segmentleri cihazla kavranır ve geriye kaçışın azalıp azalmadığı kontrol edilir.
- Gerekirse anatomi ve sonuçlara göre birden fazla implant kullanılabilir.
- Mitral kaçak, kapak gradyanı ve yaprakçık tutunması yeniden değerlendirilir; kateter çıkarılır ve giriş yeri kapatılır.
İşlemde kalp-akciğer pompası kullanılmaması ve göğüs kemiğinin açılmaması, işlemin basit veya risksiz olduğu anlamına gelmez. Genel anestezi birçok merkezde kullanılır; kişisel ve kurumsal protokol farklı olabilir.[1,17]
MitraClip'in beklenen yararı nedir?
Uygun seçilmiş hastada amaç mitral kaçağı azaltmak, nefes darlığı ve efor kısıtlılığını hafifletmek, yaşam kalitesini iyileştirmek ve bazı sekonder mitral yetersizliği gruplarında kalp yetersizliği yatışlarını azaltmaktır. Beklenen yarar; kaçağın mekanizmasına, kalp kasının durumuna, işlemin ne kadar iyi sonuçlandığına ve eşlik eden hastalıklara bağlıdır.[1,5–9]
Çalışmalar neden aynı sonucu vermedi?
COAPT, dikkatle seçilmiş ventriküler sekonder mitral yetersizliği hastalarında M-TEER ve tıbbi tedaviyle, yalnız tıbbi tedaviye göre daha az kalp yetersizliği yatışı ve daha düşük ölüm oranı bildirdi; yarar beş yıllık takipte de sürdü.[5,6]
MITRA-FR ise bir ve iki yılda ölüm veya planlanmamış kalp yetersizliği yatışı bakımından anlamlı fark göstermedi.[7,8] RESHAPE-HF2, tekrarlayan kalp yetersizliği yatışını içeren sonuçlarda azalma ve sağlık durumunda iyileşme bildirdi; izole kardiyovasküler ölümde anlamlı azalma göstermedi.[9]
Bu farklılıklar “işlem işe yarar” veya “işlem işe yaramaz” şeklinde tek cümleye indirgenmemelidir. Hastaların kalp büyüklüğü, kaçağın derecesi, ilaç tedavisi, anatomik uygunluk ve işlem sonucu gibi etkenler önemlidir.[1]
MitraClip mi, cerrahi onarım mı?
Primer mitral yetersizliğinde uygun ameliyat adayında kalıcı cerrahi onarım bekleniyorsa cerrahi temel seçenektir.[1] Yüksek ameliyat riski, ileri yaş tek başına değil; kırılganlık, organ fonksiyonları, önceki ameliyatlar, kapak anatomisi ve hastanın tercihleriyle birlikte değerlendirilir.
MATTERHORN, seçilmiş sekonder mitral yetersizliği hastalarında M-TEER'in bir yıllık birleşik klinik sonlanımda cerrahiye göre noninferior olduğunu ve 30 günlük birleşik güvenlik olaylarının daha az olduğunu bildirdi.[10] Noninferior, “her açıdan daha iyi” demek değildir. Cerrahinin aynı seansta başka kapak veya koroner sorunlarını tedavi edebilmesi; M-TEER'in daha az invaziv olması; beklenen kalıcılık ve olası sonraki işlemler birlikte tartışılır.
| Karar alanı | M-TEER açısından soru | Cerrahi açısından soru |
|---|---|---|
| MR mekanizması | Yaprakçık yakalama anatomisi uygun mu? | Kalıcı onarım olasılığı yüksek mi? |
| Genel risk | Daha az invaziv yaklaşım anlamlı avantaj sağlayacak mı? | Ameliyat ve toparlanma riski kabul edilebilir mi? |
| Eşlik eden hastalık | İleri kalp yetersizliği veya başka hastalık beklenen yararı sınırlıyor mu? | Aynı seansta bypass veya başka kapak işlemi gerekiyor mu? |
| Kapak alanı ve gradyan | Yaprakçıkları yaklaştırmak darlık oluşturur mu? | Onarım mı, değişim mi daha uygun? |
| Yaşam boyu plan | Tekrar MR veya sonraki girişim nasıl yönetilecek? | Protez/onarım dayanıklılığı ve yeniden işlem nasıl planlanacak? |
| Hasta tercihi | Kateter yaklaşımının sınırları anlaşıldı mı? | Cerrahi yaklaşımın yarar ve riskleri anlaşıldı mı? |
MitraClip'in riskleri nelerdir?
M-TEER ciddi komplikasyon olasılığı sıfır olmayan bir kalp kapağı girişimidir. Kişisel risk anatomi, kalp yetersizliğinin evresi, böbrek ve akciğer fonksiyonu, kanama eğilimi, ritim ve kullanılan sisteme göre değişir.[1–3]
- Kanama veya damar giriş yeri komplikasyonu
- İnme veya geçici nörolojik olay
- Kalp duvarında yaralanma ve kalp zarında sıvı birikimi
- Yaprakçık hasarı veya cihazın tek yaprakçığa bağlı kalması
- Mitral kaçağın yeterince azalmaması veya tekrar artması
- Mitral kapak gradyanının yükselmesi ya da darlık oluşması
- Cihazın yer değiştirmesi
- Acil cerrahi veya başka bir girişim gereksinimi
- Ritim bozukluğu, enfeksiyon, böbrek fonksiyonunda bozulma veya ölüm
Bir riskin listede bulunması, o olayın o kişide beklenmesi anlamına gelmez. Kişisel risk hesabı, ekokardiyografi ve klinik bilgilerle işlem ekibi tarafından yapılır.
MitraClip öncesinde nasıl hazırlanılır?
Hazırlık planı hastaya ve merkeze göre değişir. Güncel ilaç listesi, kan sulandırıcılar, alerjiler, önceki kanama, böbrek hastalığı, yutma veya yemek borusu sorunu ve aktif enfeksiyon şüphesi ekiple paylaşılmalıdır.
İlaçlar internet bilgisinden hareketle kesilmemeli veya başlanmamalıdır. Antikoagülan, antiplatelet, şeker ve tansiyon ilaçları için verilen kişisel talimat izlenir. Açlık süresi ve hastaneye geliş zamanı işlem ekibi tarafından bildirilir.[17]
MitraClip sonrası iyileşme ve takip
İşlemden sonra kalp ritmi, tansiyon, damar giriş yeri, böbrek fonksiyonu ve mitral kapak sonucu izlenir. Yoğun bakım veya yakın izlem gereksinimi, ayağa kalkma ve taburculuk zamanı hastanın durumuna göre değişir.[17]
Evde iyileşme planı şunları kapsamalıdır:
- Damar giriş yerinin bakımı
- Yürüme ve günlük aktivitenin kademeli artırılması
- Ağır kaldırma, araç kullanma ve işe dönüş için kişisel zamanlama
- Reçete edilen ilaçların sürdürülmesi
- Kalp yetersizliği belirtileri ve günlük kilo izlemi gerekiyorsa bunun nasıl yapılacağı
- Kontrol muayenesi ve ekokardiyografi takvimi
- Diş ve diğer girişimler öncesinde kapak işleminin bildirilmesi
MitraClip uygulanması kalp yetersizliği ilaçlarının artık gereksiz olduğu anlamına gelmez. Özellikle sekonder mitral yetersizliğinde cihaz ve ilaç tedavisi birbirini tamamlar; ilaçlar yalnız tedavi ekibinin planıyla değiştirilir.[1]
MitraClip ile PASCAL arasında nasıl karar verilir?
CLASP IID, ameliyat riski çok yüksek dejeneratif mitral yetersizliği hastalarında PASCAL ile MitraClip'i karşılaştırdı. PASCAL, önceden belirlenen noninferiority sınırlarını karşıladı; iki yıllık sayısal farklar evrensel bir üstünlük göstermedi.[11–13]
Cihaz seçimi; yaprakçık uzunluğu ve hareketi, jetlerin sayısı ve yeri, kapak alanı, beklenen gradyan, kalsiyum ve ekibin teknik planına göre yapılır. Ayrıntılı cihaz karşılaştırması için MitraClip mi PASCAL mı? CLASP IID çalışması yazısı incelenebilir.
Hangi belirtilerde acil yardım gerekir?
Yeni yüz-kol-bacak güçsüzlüğü, konuşma bozulması, şiddetli göğüs ağrısı, bayılma, belirgin nefes darlığı, morarma, durmayan kasık kanaması veya ani ciddi kötüleşme gelişirse beklenmemeli; Türkiye'de 112 aranmalıdır.[19]
Bu liste bütün acil durumları kapsamaz. Taburculuk belgesindeki kişisel uyarılar ayrıca izlenmelidir.
Sık sorulan sorular
Hayır. M-TEER, çoğunlukla kasık toplardamarından kateterle yapılan bir kapak onarımıdır; göğüs kemiği açılmaz ve doğal mitral kapak çıkarılmaz. Bununla birlikte ciddi riskleri bulunan girişimsel bir işlemdir.
M-TEER işlemin genel adıdır. MitraClip bu işlemi gerçekleştiren cihaz sistemlerinden biridir; PASCAL da farklı bir M-TEER sistemidir.
Süre anatomiye, kaç implant gerektiğine ve işlem içindeki değerlendirmelere göre değişir. İnternet sayfasından herkese geçerli kesin bir süre verilmesi doğru değildir.
Yoğun bakım gereksinimi ve taburculuk zamanı kişiye göre değişir. Damar giriş yeri, ritim, böbrek fonksiyonu ve kapak sonucu güvenli bulunmadan taburculuk planlanmaz.[17]
İlaç planı herkeste aynı değildir. Atriyal fibrilasyon, koroner stent, kanama riski ve diğer hastalıklar dikkate alınır; reçeteli ilaçlar tedavi ekibi olmadan değiştirilmemelidir.
Evet. Kalp hastalığının ilerlemesi, yaprakçık veya cihazla ilgili değişiklikler nedeniyle kaçak tekrar artabilir. Bu nedenle klinik ve ekokardiyografik takip sürdürülür.
Değerlendirme ve karar
MitraClip kararı tek bir ekokardiyografi sayısına veya yalnız ameliyat riskine dayanmaz. Mitral yetersizliğinin mekanizması, kalbin yanıtı, optimize edilmiş tedavi, kapak anatomisi, eşlik eden hastalıklar, cerrahi seçenekler ve hastanın hedefleri birlikte değerlendirilir.[1,2]
Literatür
Kaynakça
Praz F, Borger MA, Lanz J, et al. 2025 ESC/EACTS Guidelines for the management of valvular heart disease. European Heart Journal. 2025;46:4635–4736. doi:DOI: 10.1093/eurheartj/ehaf194. Correction: doi:DOI: 10.1093/eurheartj/ehag625.
Otto CM, Nishimura RA, Bonow RO, et al. 2020 ACC/AHA Guideline for the Management of Patients With Valvular Heart Disease. Circulation. 2021. doi:DOI: 10.1161/CIR.0000000000000923. PMID 33332150.
Feldman T, Foster E, Glower DD, et al. Percutaneous repair or surgery for mitral regurgitation. N Engl J Med. 2011. doi:DOI: 10.1056/NEJMoa1009355. PMID 21463154.
Feldman T, Kar S, Elmariah S, et al. EVEREST II 5-year results. J Am Coll Cardiol. 2015. doi:DOI: 10.1016/j.jacc.2015.10.018. PMID 26718672.
Stone GW, Lindenfeld J, Abraham WT, et al. COAPT primary report. N Engl J Med. 2018. doi:DOI: 10.1056/NEJMoa1806640. PMID 30280640.
Stone GW, Abraham WT, Lindenfeld J, et al. COAPT five-year follow-up. N Engl J Med. 2023. doi:DOI: 10.1056/NEJMoa2300213. PMID 36876756.
Obadia JF, Messika-Zeitoun D, Leurent G, et al. MITRA-FR. N Engl J Med. 2018. doi:DOI: 10.1056/NEJMoa1805374. PMID 30145927.
Iung B, Armoiry X, Vahanian A, et al. MITRA-FR two-year outcomes. Eur J Heart Fail. 2019. doi:DOI: 10.1002/ejhf.1616. PMID 31476260.
Anker SD, Friede T, von Bardeleben RS, et al. RESHAPE-HF2. N Engl J Med. 2024. doi:DOI: 10.1056/NEJMoa2314328. PMID 39216092.
Baldus S, Doenst T, Pfister R, et al. MATTERHORN. N Engl J Med. 2024. doi:DOI: 10.1056/NEJMoa2408739. PMID 39216093.
Lim DS, Smith RL, Gillam LD, et al. CLASP IID primary report. JACC Cardiovasc Interv. 2022. doi:DOI: 10.1016/j.jcin.2022.09.005. PMID 36121247.
Zahr F, Smith RL, Gillam LD, et al. CLASP IID one-year outcomes. JACC Cardiovasc Interv. 2023. doi:DOI: 10.1016/j.jcin.2023.10.002. PMID 37962288.
Makkar R, Zahr F, Chakravarty T, et al. CLASP IID two-year outcomes. JACC Cardiovasc Interv. 2025. doi:DOI: 10.1016/j.jcin.2025.07.014. PMID 41093456.
Goel K, Lindenfeld J, Makkar R, et al. COAPT Post-Approval Study. J Am Coll Cardiol. 2023. doi:DOI: 10.1016/j.jacc.2023.07.015. PMID 37730284.
ClinicalTrials.gov. REPAIR MR — NCT04198870. Son kontrol: 29 Ağustos 2026; sonuç yayımlanmamıştır.
American Heart Association. Options for Heart Valve Repair.
Royal Brompton & Harefield NHS Foundation Trust. Having a MitraClip procedure.
Liv Hospital. Prof. Dr. Hakan Uçar kurumsal profili. Yalnız kimlik ve klinik kapsam doğrulaması.
T.C. İçişleri Bakanlığı 112 Acil Çağrı Merkezi. Resmî site.
Bu içerik genel bilgilendirme amacı taşır; tanı veya kişiye özel tedavi önerisi yerine geçmez. Acil durumda 112’ye başvurunuz.
Devam
